Home / ΟΔΗΓΟΣ ΦΥΤΩΝ / ΚΑΚΤΟΙ & ΠΑΧΥΦΥΤΑ / Γνωριμία με το φυτό αλόη!
Φυτό αλόης

Γνωριμία με το φυτό αλόη!

Το παχύφυτο αλόη (Aloe vera, Asphodelaceae)

 

Η αλόη (Aloe vera, Asphodelaceae) είναι παχύφυτο που ανήκει στο γένος Aloe. Η καταγωγή του φυτού είναι από τις περιοχές της Αραβικής χερσονήσου όμως αναπτύσσεται πολύ εύκολα σε τροπικά και υποτροπικά κλίματα σε όλο τον κόσμο.

Η αλόη εμφανίζει πολλές ευεργετικές ιδιότητες και έχει πολλές χρήσεις στη ιατρική, τη φαρμακευτική, στη βιομηχανία προϊόντων υγιεινής (κρέμες, αλοιφές κλπ) καθώς επίσης και στη βιομηχανία τροφίμων.Υπάρχουν πολλές βιβλιογραφικές αναφορές για τις ιδιότητες της αλόης. Έχει φανεί ότι έχει αντιδιαβητικές, αντιμικροβιακές και αντικαρκινικές ιδιότητες. Τα περισσότερα είδη Aloe είναι μη τοξικά εκτός από ορισμένα που έχουν τοξικές ιδιότητες.

Η Aloe vera είναι το πλέον δημοφιλέστερο είδος αλόης υπάρχουν όμως και άλλα είδη τόσο καλλιεργήσιμα όπως το Aloe ferox όσο και καλλωπιστικά είδη όπως τα Aloe perryi, Aloe brevifolia, Aloe marlothii, Aloe descoinsii, Aloe variegata (tiger aloe), Aloe saponaria κ.α

Το όνομα αλόη προέρχεται από τα αραβικά alloeh που ερμηνεύεται ως πικρή και γυαλιστερή ουσία. Η αλόη πρώτα περιγράφηκε από το Carl Linnaeus. Γνωστό φυτό από τους αρχαία χρόνια όπου υπάρχουν ιερογλυφικά στην αρχαία Αίγυπτο που απεικονίζουν το φυτό της αλόης και το αποκαλούν το”φυτό της αθανασίας”. Αργότερα, χρησιμοποιήθηκε στην ιατρική των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων, καθώς και από άλλους πολιτισμούς στην ευρύτερη περιοχή.

 

αλόη σε γλάστρα

 

Βοτανική ταξινόμηση της αλόης

Το γένος Aloe που ανήκουν τα είδη αλόης παλαιότερα ταξινομείται στην οικογένεια Aloaceae, πλέον όμως (από το 2016) ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια Asphodelaceae και πιο συγκεκριμένα στην υποοικογένεια Asphodeloidea. Οι αλόες είναι αγγειόσπερμα, μονοκοτυλήδονα φυτά. Στο γένος Aloe ανήκουν περίπου 550 είδη φυτών με καταγωγή τους κυρίως περιοχές της βόρειας Αφρικής και την Αραβικής χερσονήσου.

 

Μορφολογικά χαρακτηριστικά της αλόης

Φύλλα: Τα φύλλα της αλόης είναι παχιά και σαρκώδη και αναπτύσσονται πάνω στον βλαστό σε ροζέτα. Είναι λογχοειδή και φέρουν οδόντωση στην περιφέρεια τους. Αποτελούνται από 4 στρώματα. τον φλοιό, τον υποφλοιώδη χιτώνα (sap), το στρώμα της κόλλας (latex) και το παρέγχυμα (πολφός).

Στον εξωτερικό φλοιό υπάρχει ένα υγρό υπό μορφή γέλης πράσινου χρώματος. Τα φύλλα μπορεί να φτάσουν και 50 εκ. μήκος.

Άνθη: Τα άνθη αναπτύσσονται πάνω στον ανθικό στέλεχος σε βοτρυώδης ταξιανθία και μπορεί να φτάσει μέχρι και 90 cm ύψος σε μεγάλα φυτά. Είναι ερμαφρόδιτα, τριμερή, εντομόφιλα.

Η αλόη παράγει πολλές παραφυάδες, τις οποίες μπορούμε να αφαιρούμε και να μεταφυτεύουμε σε νέες θέσεις, δίνοντας μας νέα φυτά..

Η αλόη είναι φυτό CAM, δηλαδή μπορεί να φωτοσυνθέτει κατά την διάρκεια της ημέρας διατηρώντας κλειστά τα στομάτια, περιορίζοντας κατά αυτόν τον τρόπο τις απώλειες σε νερό μέσω της διαπνοής.

 

τεμαχισμένα φύλλα αλόης

 

Συνθήκες καλλιέργειας της αλόης

Η αλόη είναι πολύ εύκολο φυτό στις απαιτήσεις του σε έδαφος και μπορεί να αναπτυχθεί καλά σε σχεδόν όλους τους τύπους. Προτιμότερα για εμπορική καλλιέργεια θεωρούνται τα πηλώδη, αμμοπηλώδη εδάφη καλά αποστραγγιζόμενα. Επιπλέον τα γόνιμα σε οργανική ουσία χώματα είναι ακόμη πιο αποτελεσματικά.

Αντέχει στις υψηλές και χαμηλές θερμοκρασίες. Λιγότερο ανθεκτική είναι στις χαμηλές θερμοκρασίες όπου σε θερμοκρασίες -5οC και κάτω μπορεί να υποστεί ζημιές, ιδιαίτερα σε παρατεταμένες χαμηλές θερμοκρασίες. Οι καλύτερες θερμοκρασίες ανάπτυξης του φυτού είναι 20-25oC. Τοποθετούμε την αλόη σε ηλιαζόμενα, φωτεινά σημεία τόσο στον κήπο και ακόμα περισσότερο εάν είναι σε εσωτερικό χώρο.

  • Στο στρέμμα μπορούν να φυτευτούν μέχρι και 4000 – 6000 φυτά, ανάλογα την πυκνότητα φύτευσης.
  • Λίπανση αλόης: Όσον αφορά τη λίπανση της αλόης, χρησιμοποιούνται αζωτούχα λιπάσματα. Επιπλέον, η χρήση οργανικών λιπασμάτων και κόμποστ βοηθούν σημαντικά την ανάπτυξη της αλόης.
  • Πότισμα αλόης: Τα ποτίσματα μια καλλιέργεια αλόης είναι περίπου 4-6 το έτος. Συνήθως γίνεται και ένα πότισμα μια φορά πριν τη συγκομιδή.
  • Επιπλέον, εργασίες όπως το ξεβοτάνισμα γίνεται 2-3- φορές ανά έτος και συνήθως προτιμάμε το βιολογικό τρόπο με αφαίρεση και των ξερών ανθικών στελεχών καθώς και ελαφριά σκαλίσματα.
  • Η συγκομιδή των φύλλων ξεκινάει συνήθως 3 χρόνια μετά την πρώτη φύτευση και η καλλιέργεια είναι παραγωγική για περίπου 7-10 χρόνια. Το μάζεμα των φύλλων γίνεται το φθινόπωρο Οκτώβριο- Νοέμβριο και των ανθέων Δεκέμβριο-Ιανουάριο.

 

αλόη φυτό

 

Πως γίνεται ο πολλαπλασιασμός αλόης;

Ο πολλαπλασιασμός της αλόης γίνεται με τις παραφυάδες που αναπτύσσονται γύρω από τα μητρικά φυτά. Οι παραφυάδες αυτές αφαιρούνται πολύ εύκολα και μεταφυτεύονται σε νέες θέσεις. Η αύξηση του αριθμού παραφυάδων ενδυναμώνεται από την αύξηση του ποτίσματος στα μητρικά φυτά.

Εχθροί και ασθένειες αλόης

Αν και είναι πολύ ανθεκτικό φυτό η αλόη μπορεί να προσβληθεί από έντομα όπως κοκκοειδή (Planococcus citri), αφίδες (Aphis gossypii, Aphis
fabae ή Myzus persicae) σκαθάρια, θρίπες (Frankliniella occidentalis, Thrips tabaci) και ακάρεα (τετράνυχος). Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αντιμετωπίσει προβλήματα από παγετό.

 

Φύτευση αλόης στον κήπο.

Ως παχύφυτο η αλόη έχει τη δυνατότητα να αναπτυχθεί πολύ καλά σχεδόν σε οποιοδήποτε σημείο του κήπου. Κατάλληλο για βραχόκηπους, παρτέρια, σε συνδυασμό με άλλα παχύφυτα ή ανθοφόρα φυτά, κάτω από μεγάλα δέντρα, ακόμα και ως μπορντούρα. Ιδιαίτερα όμορφη είναι η φύτευση αλόης σε γλάστρα, στον κήπο ή τη βεράντα.

Αφήστε το μήνυμα σας